مقدمه
دنیای امروزعصرارتباطات نامگزاری شده است وجوامع امروزی جوامع اطلاعاتی نامیده می شوند.اصولا اساس اجتماع بشرراارتباطات تشکیل می دهدوازنیازهای اصلی جوامع اطلاعاتی ،انتقال سریع اطلاعات در مجمعهای عمده است. اطلاعات مهم است چون عامل خلاقیت واصولا انگیزه ارتباط است. شبکه ها از عظیم ترین تکنولوژیهائی هستند که بشر جهت ساده تر کرده پخش انبوه اطلاعات ایجادکرده است.شبکه امکان ارتباط متقابل بین افراددرهرزمانی بدون توجه به بعد مسافت مسیر میکندومهمترین ابزارتبادل اطلاعات بشمار میرود.دوتعریف از شبکه می توانیم ارائه دهیم :
I. شبکه مجموعه ای است از کامپیوتر های مستقل ومتصل بهم که با یکدیگر درتبادل اطلاعات هستند.
II. شبکه یک سیستم ارتباطی است بین کامپیوترها و وسایل جانبی ازقبیل پرینتر،فاکس ومودم وغیره
جهت به اشتراک گزاشتن اطلاعات
یک شبکه بزرگ ازتعدادی شبکه های کوچکتر شکل می گیرد.اینترنت یزرگترین شبکه بهم پیوسته جهان است. طبق تعریف :
I. اینترنت شبکه سراسری وجهان شمول از کامپیوترهای بهم پیوسته که توانایی تبادل اطلاعات بایکدیگر رادارند.این ارتباط ازطریق کابلهاخطوط مخابراتی وماهواره ها است.
II. اینترنت شامل سه جزء است کامپیوترهای متصل به هم درسراسرجهان ،شبکه ای که این کامپیوترهارابهم متصل می سازد و متدهای انتقال اطلاعات.
III. اینترنت یک سیستم عظیم وجهانی متشکل از انسانها،اطلاعات وکامپیوتراست.درواقع اینترنت اجتماع انسانهای متفاوت است وکامپیوتر ها درآن نقش ابزاری رادارندکه با آنها میتوان انتقال اطلاعات ویااجرای برنامه های نرم افزاری راانجام داد.دراینترنت شبکه های کامپیوتری وسیله ای برای انتقال اطلاعات اند.بعدمهم آن ،اطلاعات ویاانسانهایی هستند که ازطریق این شبکه عظیم درسراسرجهان مشغول بکارند.
اینترنت قوی ترین سیستم اطلاعاتی است که توانایی تغییردرفکر،تبادل ایده های نو،تعامل اطلاعات واشائه آنرا درحدگشترده ای راداراست.این سیستم سریع ،ارزان وقابل اطمینان کردن بخش انبوه اطلاعات ، چگونگی تعامل مارابعنوان نوع بشر تغییرداده است وسرعت رخداد رویدادها را افزایش بخشیده است.
اینترنت بعنوان یک شبکه عظیم اطلاع رسانی میتواند انتقال اطلاعات وایجادارتباطات را باسرعت فوق العاده وبدون محدودیت جغرافیایی ممکن کند.هزینه های نسبتا کم اشتراک ،تعدادزیاد مشترکین ،روزآمدبودن گردش اطلاعات دزشبکه وسرعت دسترسی به اطلاعات ،اینترنت رابعنوان یک ابزار بسیار مهم اقتصادبازرگانی وتبلیعاتی وعلمی درآورده است.ارائه خدمات گوناگون وسهل الاستفاده بودن این شبکه را جزء لاینفک زندگی افراد وسازمانها درعصرارتباطات کرده است.همه روزه جمع کثیری ازسرویس دهندگان ومشتریان به این جمع میلیاردی اضافه می شوند که هر روزه بیش از 120 میلیون کاربر درجهان به اینترنت دسترسی یافته واز خدمات متنوع آن استفاده میکنند.
امکانات روبه رشد اینترنت باعث شده که هرروزه تعدادبیشتری از افرادجذب اینترنت شوند. این تکنولوژی به سرعت جای خودرادرزندگی مردم باز میکند. پست الکترونیک که عمومی ترین وفرآگیرترین سرویس در شبکه اینترنت است به سرعت جایگزین کمکالمات تلفنی وحتی ارتباطات عادی مردم میشود.استفاده از اینترنت ،امکان ارتباط جمع کثیری از مردم جهان راباهم فراهم میکند . همچنین استفاده از اطلاعات درشانه های مختلف راممکن میسازد.امروزه تبادل اطلاعات بصورت دیداری وشنیداری ،کاری کاکلا عادی است.امکانات جدیدمثل قابلیت مسافرت مجازی ،گفتگوی اینترنتی (IRC ) وانواع بازی ها وسرگرمیهای مختلف اوقات فراغت عده زیادی رابه خود اختصاص داده است.
اینترنت درزمینه آموزش تحول عظیمی ایجاد نموده است. بوجودآمدن کلاسهای مجازی ودانشگاههای مجازی براصول بنیادین آموزش تاثیرزیادی گذاشته ونوع روابط اساتیدودانشویان رادگرگون ساخته است. به کمکم اینترنت می توان در وقت ،هزینه ونیروی انسانی صرفه جویی کرد.
برخی از ابزارها وامکانات اینترنت عبارتند از :
1- پست الکترونیکی (E-mail) : گروه های پسث الکترونیکی
2- وب جهان گستر Word Wide Web
3- پروتکل انتقال فایل (ftp)
4- گروه های خبری
وغیره ........
منابع :
شبکه های کامپیوتری ،A.S.Tanenbun،مترجم دکتر حسین پدرام،مهندس احسان ملکیان،مهندس علیزاده
فن آوران شبکه
فصل اول - کلیاتی درباره شبکه ها
مزایای استفاده ازشبکه های کامپیوتری:
1-استفاده مشترک ازمنابع : که هدف اصلی آن دسترسی وقراردادن منابع مختلف شبکه مثل برنامه های وداده ها،وامکاناتی مثل پرینتر ،اسکانرودیسک درایو وغیره .بدون توجه به موقعیت قیزیکی کاربران ومنابع است. بعبارت دیگر فاصله جغرافیایی کاربرباداده موردنیازش مانع از استفاده از آن داده(یا امکانات ) مثل داده ای محلی نمی شود.اشتراک بار ویاتقسیم یک کارمحاسباتی وانجام آن بوسیله چندسیستم کامپیوتری ازجنبه های دیگراشتراک منابع است.بطور خلاصه ایجاد شبکه ها، مشکل فاصله جغرافیایی راحل میکند.
2-ایجادقابلیت اطمینان بالاتر برای سیستم: این هدف باداشتن منابع متعددوقابل جایگزینی اطلاعات تامین می شود.مثلا از کلیه پرونده ها می توان نسخه یکسانی بر روی چند ماشین داشت ودرصورت عدم دسترسی به یکی از این پرونده ها (مثلا به دلیل خرابی سخت افزار) ، میتوان نسخه های دیگر رامورداستفاده قرارداد.بعلاوه درصورت خراب شدن یکی از پردازنده ها ،بقیه می توانند فعالیتهای آن ایستگاه ازکارافتاده را انجام دهند. توانای ادامه عملیات برغم وجود مشکلات سخت افزاری برای امور نظامی ،بانکداری،کنترل پروازوکاربردهایی از قبیل این مهم است.
3-کاهش هزینه ها: نسبت قیمت به کارایی درکامپیوترهای کوچک خیلی بهتراز این نسبت به کامپیوترهای بزرگ است. کامپیوترهای بزرگ تقریبا 10 بارسریعتراز سریعترین ریزپردازنده ها هستند.اماهزاران با از آنهاگران ترند.این عدم توازن سبب ایجادسیستم هائی شده که به ازای هرکاربریک کامپیوترشخصی قوی وجودداشته باشدودده مشترک بوسیله مدیرفایل یاfile server نکهداری وخدمات داده می شود.بااین هدف میتوان شبکه محلی دریک ساختمان متشکل ازتعدادی زیاد کامپیوترایجادکرد، همچنین هرچه رشدبارکاری زیادشود،میتوان تعدادی پردازنده به شبکه افزودوبه این طریق کارائی راافزایش داد. درصورتی که ازکامپیوتر بزرگ استفاده شودباپرشدن ظرفیت محاسبات سیستم ،باید کامپیوتربزرگی راجایگزین کردکه هزینه اینکاربسیاربالااست.
4-ایجادیک رسانه ارتباطی: بابرپایی شبکه های کامپیوتری میتوان یک رسانه ارتباطی قوی بی افراد دور ازهم بوجودآورد.این مسئله موجب سهولت همکاری بین افرادی که ازلحاظ جغرافیایی درمکانهای دور از هم قراردارند می شود.دربلندمدت بکارگیری شبکه هابرای تسریع ارتباط بین انسانهاممکن استپراهمیت ترازاهداف فنی مثل بالابردن اطمینان باشد.
انواع شبکه
نوع شبکه توسط فاصله بین کامپیترهای تشکیل دهنده آن شبکه مشخص میشود.انواع شبکه عبارتنداز :
I. شبکه محلی یا LAN: شبکه LANشبکه ای باسرعت بالااست که بمنظوربرقراری ارتباطومبادله داده بین کامپیوترهادریک محدوده جغرافیایی کوچک مثل یک اداره، یک ساختمان ویایک طبقه ازیک برج طراحی شده است. این شبکه ها دارای 3 ویژگی متمایراز یکدیگر هستند:1- اندازه خاص 2- تکنولوژی ارسال اطلاعات3-توپولوژی خاص(یا همبندی خاص)
محدده شبکه های ملی کوچک است وکمتراز چند کیلومتر می باشد.سیستم مبادله اطلاعات LANمعمولایک کابل است که کلیه کامپیوترهای شبکه به آن نتصل میشوند. سرعت مبادله اطلاعات دراین شبکه هابین 10 تا 100 مگابایت درثانیه است .
II. شبکه شهری یا MAN : شبکه MAN حدود100 مایل راتحت پوشش خود قرارمیدهد،یعنی شبکه های متعددی که نواحی مختلف یک شهر بزرگ یا کوچک واقع شده اندرابهم متصل میکند.در شبکه MAN بجای عناصرانتقال دهنده بسته های اطلاعاتی یک یادوکابل وجود دارد.برای این شبکه استاندارد مشخصی بنام DQDBدرنظرگرفته شده است. DQDB حاوی دوگذرگاه دوطرفه است که کلیه کامپیوترهابه آن متصل میشوند.
Bas A کامپیوتر
III. شبکه گسترده یاشبکه منطقه ای یا WAN : شبکه WAN جهت مبادله اطلاعات بینفواصل خیلی دور بکارمی رود.این شبکه ناحیه جغرافیایی وسیعی رادربرمی گیرد.مثل کل یک کشوریاکل یک قاره ؛ شبکه های WAN ممکن است ازخطوط استیجاری شرکت مخابراتی ویاماهواره مخابراتی استفاده کند.شیکه WAN شبکه راه دوریا Login Haul Network نیزنامبرده میشود.
Lan
IV. روش دیگر پیاده سازی Wan درقالب ماهواره یاسیستم رادیویی است .دراین حالت هرمسیریا حاوی یک آنتن است که عمل مبادله اطلاعات را ازطریق آن انجام می دهد. شبکه های ماهاره ای اصولا به شیوه انتشاری کار می کنند.
V. اینترنت(Internet) : اینترنت عبارت است ازمجموعه ای ازشبکه های موجوددرسراسرجها که توسط دروازه هایی بنام Gateway بهم متصل شده اند.هردروازه دارای یک جدول مسیریابی است که شامل اطلاعاتی درباره شبکه های متصل به آن دروازه می باشد. چندین شبکه ممکن است به یک دروازه متصل شوند.هر Gateway اطلاعات رااز شبکه پذیرفته وجدول مسیریاب خود رابررسی می کندتا ببیند آیاکامپیوترمقصددریکی ازشبکه های متصل به این دروازه است یه نه؟ اگر کامپیوتر مقصددریکی از شبکه های متصل به این دروازه خاص باشد،اطلاعات رابه آن شبکه ارسال میکند تابه کامپیوتر مقصدبرسد. درغیراینصورت اطلاعات رابه دروازه بعدی انتقال میدهدوآن دروازه بهین نحو عل میکند.این فرآیندادامه می یابدتا اطلاعات به مقصدبرسد.دروازه ها درلایه کاربرد(درمدل Osi) عمل میکند.کاراصلی یک دروازه تبدیل یک پروتکل به پروتکل دیگر است.(مثلIp Tcp/)
Gateway
دیواره آتش(Firwall) :
درشبکه اینترنت اغلب شبکه ها بهم متصلند.بمنظورجلوگیری ازدسترسی خرابکاران رفه ای نرافزار(Hackers)بایداقداماتی انجام شود.یکی ازسیستم های بکاررفته شده برای ایجاد امنیت بالادرشبکه ،دیواره آتش (Firwall) است. دیواره آتش یک سیستم است باترکیبی ازسخت افزار ونرم افزارکه ازدسترسی افاردغیرمجازبه شبکه ممانعت می کند.کلیه بسته های ورودی وخرجی بایداز دیواره آتش عبورکند.دیواره آتش هربسته (Packet) رابراساس درجه امنیت آن بررسی می کندواز عبوربسته هایی که دارای درجه امنیت موردنظر نیستندممانعت بعمل می آورد.برخی از فنون دیواره آتش عبارتنداز:
I. فیلتر کردن بسته(Packet filtering) :دیواره آتش هر packet ورودی یاخروجی رابررسی که سپس باتوجه عنوان بسته (مثل آدرس Ip) آنرا می پذیردویا نمی پذیرد.
II. دروازه سطح مدار: هنگامی که درخواست اتصال به شبکه ازطریق پروتکل کنترل انتقال میرسد، دیواره آتش با توجه به آدرس درخواست میتواندصادرکندویاازبرقرای ارتباط جلوگیری کند.
III. دروازه کاربرد: این فن درکاربردهایی مثل FTP ویا Tel Net بکارمیرودوباآندیواره آتش میتواندازدستیابی کاربران به نرم افزارهای خاصی در serverممانعت بعمل آورد.
IV. سرویس دهنده پروکسی (Proxy Server) : بسیاری ازشرکت هایی که دارای ارتباط مستقیم بااینترنت هستندازسرویس دهنده خاصی بنام Proxy Server استفاده میکنند. این سرویس دهنده مانند یک دروازه بین شبکه محلی سازمان (اینترنت) واینترنت عمل میکند. ازیکطرف درخواستهایی که ازطریق اینترنت میرسدرافیلترمیکندوازطرفی دیگرازدستیابی ایستگاه های شبکه محلی سازمان به برخی ازمنابع اینترنت جلوگیری میکند.
نصب Firewall برای اینترنت هاضروری است ولی این دیواره ها فقط درصورت بکارگیری قوانین درست عمل میکند.قوانین ناقص ویاآنهایی که بخوبی مراقب نمیشوند، میتوانند کارائی دیواره آتش راازبین ببرند.برای شبکه هادرشرکت بهم متصل اند،اگربطورصحیح برنامه ریزی شود،یک دیواره آتش کافی است.
مدل های شبکه :
دریک شبکه می توانیم سرویس دهنده وسرویس گیرنده داشته باشیم. یک سرویس دهنده کامپیوتری است که فایل های اشتراکی وهمچنین سیستم عامل شبکه (که مدیریت عملیات شبکه رابرعهده دارد) رانگهداری میکند.
سه مدل از شبکه هایی که مورد استفاده قرار می گیرند عبارتند از :
1- مدل شبکه نظیر به نظیر(pear- to –pear Model) :
درشبکه نظیربه نظیرایستگاه مخصوصی جهت نگهداری فایلهای اشتراکی وسیستم عامل وجودندارد.هرایستگاه میتواندبرمنابع سایرایستگاههادرشبکه دسترسی پیداکند،هرایستگاه درواقع هم client وهم server استدراین مدل هرکاربرخودمسئولیت ارتقاء دادن نرم افزارهاومدیریت ایستگاه خودرابرعهده دارد.ازآنجایی که ایستگاه مرکزی برای مدیریت عملیات شبکه وجودندارد، این مدل برای شبکه باکمتراز 10ایستگاه بکارمی رودتا هماهنگی بین ایستگاهها ممکن شود.
دراین شبکه دسترسی به منابع متصل به شبکه بدون ساختاراست. تمام ماشینهاتوان دسترسی به داده ها،نرم افزارهاوسایرمنابع شبکه رابصورت مستقیم دارند.یعنی هرکامپیوتر شبکه بندی شدهیک متن(Peer) برای سایر کامپیوترهای شبکه است.دراین شبکه هیچ سلسله مراتبی وجودندارد.موارداستفاده این شبکه درسازمانهای کوچکی است که بودجه محدودی برای تکنولوژی های اطلاعاتی دارندویانیاز به اشتراک گزاشتن منابع درآنها محدود است.همچنین درگره های کاری بزرگترکه نیازبه کنترل اطلاعات اشتراکی دریک گروه خاص دارندازاین شبکه می توان استفاده کرد.
امتیازات : 1- دراین شبکه هاجهت پیاده سازی استفاده می شوند. راه اندهزی شبکه های نظیربه نظیر فقط نیازبه کارت شبکه کامپیوتر،هاب،سیم کشیوسیستم عامل دارد؛ که این نوع روش دسترسی به منابع راممکن کند. 2-این سبکه هاارزان قیمت هستندونیازب هسرویس دهندهای پیچیده واختصاص دارند. 3- اینسبکه هارامیتوان باسیستم عاملها ی معروف مثلWindows95 ویا 98 یاxp یا 2000 راه اندازی کرد.4- وابستگی سلسله مراتبی دراین شبکه هانیست.بنابراین تحمل خطادراین شبکه هاافزایش می یابد. یعنی شبکه به سادگی ازکارنمی افتد.
اشکالات :بزرگترین مسئله این شبکه هاوجودمحدودیت های امنیتی درآنهااست.
I. کاربران بایدچنددکمه رمزداشته باشند، یعنی برای هرکامپیوتری که نیاز به دسترسی به آن دارند؛ بایدیک کلمه رمز داشته باشد
II. امنیت دراین نوع شبکه معمولا باشناسایی کاربرازطریق Id همراه باکلمه رمزونیزمجوزهای خاص برای دسترسی به منابع خاص ، تشکیل میشود.
III. برای منابع اشتراکی یک مخزن مرکزی وجود نداردوبنابراین جستجوی اطلاعات کاملا درمحدوده کاربرقرارمی گیرد.
IV. پیداکردن کاربرانی که مهارت فنی بالائی داشته بتوانندگرداننده باشندمشکل است.
V. مهارت فنی بصرت همگون توزیع شده نیست. امنیت کل شبکه طیق مهارتها وتوانائیهای عضو باحداقل مهارت فنی قابل پیش بینی است.
2-مدل شبکه مبتنی برسرویس دهنده (server- based model) :
دراین مدل شبکه به یک کامپیوتر بعنوان server کلیه فایلها ونرم افزارهای اشتراکی نظیرواژه پردازها ،کامپایلرها،بانکهای اطلاعاتی وسیستم عامل شبکه (Nos) رادرخود نگهداری میکند. هرکاربرمیتواندبه server دسترسی پیداکندفایلهای اشتراکی راازروی آن به ایستگاه خودمنتقل نماید.همچنین هرکاربرمیتواندعلاوه برمنابع سرور به منابع سایرکاربران نیزدسترسی پیداکندوکلیه کاربران شبکه به این طریق میتوانندباهم تبادل اطلاعات کنند.برخی از متداول ترین Server هاعبارتند از : Mail server یا سرویس دهنده پست الکترونیکی؛ Print Server یاسرویس دهنده چاپ وcommunication Server یاسرویس دهنده ارتباطی
3-مدل سرویس دهنده / سرویس گیرنده Client /Server Model :
دراین مدل هرایستگاه تقاضای انجام کارش را به Server میدهد و Server پس ازاجرای وظیفه نتایج حاصله رابه ایستگاه برمیگرداند.حجم اطلاعات مبادله شده دراین مدل درمقایسه بامدل Server- Based کمتراست.
دونوع اخیر ،درواقع شبکه هائی براساس سرویس دهنده هستند.دراین شبکه ها سلسله مراتب وجودداردکه موجب افزایش قابلیت مدیریت درشبکه های بزرگ است.منابع اشتراکی دائمی درسرویس دهنده قرارمیگیرد واین ها کامپیوترهای چندکاربری هستندکه منابعشان براساس سرویس دهنده ها قرار می گیرندواین ها کامپیوترهای چند کاربری هستندکه منابع شان براساس سرویس دهنده قانونمند میشود.
امتیازات : مزایای این شبکه شامل امنیت؛ اجرای سازماندهی است.دراین شبکه ها امنیت بالایی قابل ایجاداست .زیرااولا امنیت بطورمرکزی مدیریت میشود؛ ثانیا دراین سیستم ها تمام ID های کاربران وکلمه های قبل ازدسترسی به منابع درخواست شده ،مدیریت میگیرد.جستجوهانیز مرکزی است.
مزیت دیگر مرکزی بودن منابع این است که وظایف سازماندهی مثل تهیه نسخه های Back Up رامیتوان بصورت یکدست وباقابلیت اطمینان انجام داد.
دراین شبکه هاسرویس گیرنده باید تقاضای تولیدشده توسط کاربر اصلی خودراتحت کنترل داشته باشد. انجام پردازش برعهده سرویس دهنده است ؛ سرویس دهنده مدت پردازس بیشتر،حافظه بیشتر،درایوهای Har Diskسریعتر درمقایسه باسیس دهنده دارد.بنابراین سرویس گیرنده تقاضای خودرابهتر میتواند توجیه کند وبرآورده کردن تقاضابرای منابع مرکزی مرکزی بوسیله سرویس دهنده بهترپردازش می شد.کاربران نیز برای یافتن منابع تلاش زیادی لازم ندارند.
اشکالات : هزینه این روش بیشتر ازروش نظیربه نظیراست .(هزینه های سخت افزاری ونرم افزاری )ضمنا بایدشخص حرفه ای وآموزش دیده ای جهت سازماندهی شبکه وسرویس دهنده استخدام نمود. بعبارتی می توان گفت هزینه عملیات برون شبکه بالا است.اشکال دیگر این است که ازکارافتادن یک سریس دهنده تاثیر مستقیمی برروی کاربران شبکه دارد.
این شبکه هابرای سازمانهای بزرگ بسیارمفیدند.همچنین درشرایطی که امنیت یا مدیریت منابع اهمیت زیادی دارندمفیدند.هزینه های اضافی این شبکه هاموچب می شود که سازمانهای کوچک نمیتوانندازاین شبکه هااستفاده کنند.
اجزای شبکه
یک شبکه ازچندین جزء تشکیل می شود.اجزای اصلی یک شبکه کامپیوتری عبارتنداز:
I. کارت شبکه ایNIC:هرکامپیوتر درشبکه به یک کارت شبکه نیازدارد. NIC به هرایستگا ه اجازه می دهد که باسایرایتگاه ها تبادل اطلاعات کند.پس NICوسیله دتسرسی درشبکه هااست ویک کارت مداری است که درکامپیوترنصب می شود. NIC داده های مورد نیازبرنامه های کاربردی راجهت انتقال چهارچوب بندی میکند.ودادهارابه شکل دودوئی درشبکه قرارمیدهد. Frameهائی که برای کامپیوترمربوطه آدرس گزاری شده رادریافت میکند(درلایه پیوند داده)
II. رسانه انتقال(Transmission Medium) : ر سانه انتقال کامپیوترها رابهم متصل کرده وموجب برقراری ارتباط بین کامپیترهای یک شبکه میشود. برخی ازانواع متداول رسانه های انتقال عبارتند از: کابل زوج سیم بهم تابیده (Twisted –pair) ؛ کابل کواکسیال(Coaxial ) وکابل میرایی (Fiber –optic)
ازمزایای فیبرنوری میتوان اتلاف کم سیگنال ها ،پهنای باند وسیم، قابلیت اعتماد ومصونیت درمقابل نویزهای خارجی رانام برد.این کابل گرن قیمت است واتصال آن به شبکه نیزمشکل است.رسانه انتقال یاانواع کابلهادرواقع برای اتصال ارسال کننده به دریافت کننده قرار میگیرد. نوع رسانه انتقال باتوجه به مشخصات سیگنال تعیین می گردد، مثل سرعت انتقال وپهنای باندکانال.
III. سیستم عامل شبکه ای NOS : سیستم عامل شبگه معمولابرروی Server اجرامی شودوسرویس های مختلفی دراختیارکاربران قرار میدهد، مانند: اجازه ورودبه سیستم (Log in) ،چک کردن رمز عبور (Password) ،چاپ فایلها (Print files) ، به اشتراک گزاشتن فایلها داده هاودرمجموع مدیریت کل عملیات شبکه
آدرس Ip :
هرمیزبان درشبکه یک آدرس IP اختصاصی دارد.آدرس Ip عددی است32 بیتی وآدرس منحصربفردی برای هرکامپیوتر میزبان متصل به شبکه اینترنت است.هیچ دو کامپیوترمیزبانی نمی تواند آدرس Ip یکسانی داشته باشند. وظیفه تخصیص ونگهداری آدرس Ipبرعهده Inter NIC یامرکز اطلاعات شبکه اینترنت است. این آدرس در 5 کلاس از A تا E گروه بندی میشود.بعنوان مثال فرمت آدرس Ip درکلاس A به صورت زیراست:
وظیفه پروتکل Ip صدوربسته های اطلاعات وسرویس دهی بسته ها ازفرستنده به گیرنده است.
مثلا اگردانشگاهی دارای شبکه ای باشدکه متصل به اینترنت است، مدیرشبکه بایدبا Inter NIC تماس گرفته یک آدرس Ip برای شبکه دانشگاه دریافت کند.مثالی از آدرس Ipبصورت زیراست :
Elahi @ scsu.ctsteu.edu
مدل آدرس گزاری Ipu4 ازطرح آدرس گزاری 32بیتی جهت شناسایی شبکه هاو وسایل شبکه وکامپیوترهای متصل به شبکه استفاده می کند. این آدرس Ip بایدتوسط Inter NIC قانون گزاری شود.درغیر اینصورت کامپیوترهایی که ازآدرسهایIp کاذب یا ثبت نشده استفاده می کنندفقط می تواننددرقلمروشخصی خودشانبطور صحیح آدرس دهی شوندوبطورصحی استفاده شوند.استفاده از آدرس گزاری Ip سبب می شودهرکامپیوترآدرس اعضاء خود راداشته باشد.
هر آدرس Ip از دوبخش تشکیل می شود: آدرس شبکه ؛ آدرس میزبان، که معمولا با نقطه اعشار مشخص میشوند.نقطه هابرای جداسازی چهار عددهشت تائی آدرس استفاده می شوند.بعنوان مثال 100.99 یعنی وسیله 99برروی شبکه شماره100از5 کلاس Ip،آدرس کلاس Dجهت ارسال پیام به بیش از یک مقصدبطورهمزمان استفاده میشود.آدرس کلاس E فقط توسط Inter NIC برای تحقیقات خصوصی این مرکزاستفاده میشود.بنابراین هیچگونه آدرس کلاس E جهت استفاده دراینترنت عرضه نشده است. با آدرس Ipu6 است تا 4 میلیاردوسیله قابل آدرس دهی می باشد.
نسخه جدید Ip ، Ipu6 است که از آدرس 128بیتی استفاده می کندوبطور تئوری توانائی فراهم کردن 96^2 برابر اندازه فضای آدرسی Ipu4 رادارد. تاکنون حدود 15% از فضای بالقوه این آدرس واگذاری شده است.
Domain Name Systemیا DNS :یک پایگاه داده توزیع شده شامل نام حوره آدرس Ip مربوطه است .نام حوزه ها ی اصلی عبارتند از:com،MIL،ORG،INT
تعریف نام وزه یا Domain Name :نامی منحصر به فرد است برای تعیین مکان ومشخصات کامپیوتر متصل به شبکه اینترنت. مثل : Student.gut.edu.au
ساختار شبکه (network structure):
واژه های بکاررفته درساختار شبکه ها از آرپانت که اولین شبکه مهم واساسی بهره گرفته شده است.ساختارشبکه دارای دوبخش متمایز است :میزبان (Host) وزیرشبکه ارتباطی .مجموعه ای از ماشینهاکه برای اجرای برنامه های کاربران درشبکه موجودندمیزبان نامیده می شوند.زیر شبکه ارتباطی،میزبانها رابهم متصل میکندووظیفه آن حمل پیامهای میزبان است.دراغلب شبکه های منطقه ای (Wan) زیرشبکه دارای دوجزء است :1- جزءسخت افزاری که خطوط انتقال است وبیتهای اطلاعات رااین میزبانها انتقال می دهندومدار کانال یا شاه سیم نامیده می شوند. 2- جزء نرم افزاری که شامل عناصر راه گزینی یا switching Elements است که بهنگام دریافت آن داده برروی یکی از خطوط ورودی به خط خروجی لازم برای انتقال آنرا تعیین میکند. این عناصرپردازنده های واسط پیام نیز نامیده می شوند.پردازنهد های واسط نرم افزاری است که پیام راازترمینال بامیزبان مبداء میگیرد.به ترمینال مقصدمیرساندپردازنده های واسط میتوانند بهم متصل شوند. این عناصر اطلاعات رااز کامپیوترمبداء از مسیری که ترافیک کمتری داردبه کامپیوتر مقصد میرساند.تمام ترافیک ورودی به هر میزبان ویاخروجی ازآن ازطریق پردازنده واسط متصل به آن میزبان هدایت میشود.
پردازنده های واسط
طراحی زیرشبکه های ارتباطی:
دونوع طراحی برای زیرشبکه ها وجود دارد:
I. کانالهای نقطه به نقطه (point – t opoint Chrnnels) :دراین نوع طراحی ،خطوط انتقال شبکه شامل کابلهای متعددیا خطط استیجاری تلفن است که پردازنده های واسط رابصورت مستقیم یا غیرمستقیم بهم متصل میکند. هنگامیکه پیامی بصورت بسته یا Packet ازیک پردازنده واسط ارسال می شودبوسیله پردازنده های واسط میانی دریافت ودرآنجاذخیره میشودوسپس از آزادشدن خط خروجی موردنظربسته فوق ارسال میشود.زیرشبکه ای که به این ترتیب عمل میکند زیرشبکه نقطه به نقطه یا ذخیره وارسال (store –and –Forward) ویابسته –راهگزین (packet –switched) میگویند. تقریبا همه شبکه هی منطقه ای ازاین نوع هستند.
II. کانالهای داده پراکن (Broo –d cast Channel) یا همگانی :دراین نوع زیرشبکه ها،فقط یک کانال ارتباطی وجودداردکه بطورمشترک بوسیله همه ماشین هائی که برروی شبکه قراردارند،مورداستفاده قرار میگیرند. درکل ارسال هرنوع اطلاعات
III. برای بیش از یک دریافت کننده Broad Cast نامیده میشود . (مثل بخش برنامه های رادیویی وتلویزیونی ) دربعضی از سیستم های Broad Caset میتوان اطلاعاتی رابرای گروه خاصی ازکاربران شبکه ارسال کرد. به این ویژگی Multi Cousting گفته می شود.شبکه های داده پراکن سه نمونه دارند: زیر شبکه ب اساختار گذرگاه (Bus) ،سیستم ماهواره اییا ایستگاه رادیوئی زمینی وحلقه درسیستم ماهواره ای یاایستگاه رادیویی زمینی هرپردازنده واسط میتواندبسته های ارسالی ازسوی ماهواره وگاهی نیز بسته های ارسالی پردازنده های مجاوزبه ماهواره راشنود کنند. اکثر شبکه های محلی وبرخی از شبکه های راه دورازنوع داده پراکن هستند.
درشبکه های داده پراکن به علت مشترک بودن رسانه انتقال بین تمام ماشینها، بسته های ارسالی از سوی هرماشین بوسیله تمام ماشینهادریافت میشود،و چنانچه فلید آدرس بسته مربوط به ماشین دریافت کنده باشدنسبت به آن عکس العمل نشان میدهد.این موضوع مانندحالتی است که درمیان جمعیت نام کسی راصدابزنند. اگر چه تمام جمعیت آن صدا رامی شنوند اما تنها کسی که نامش برده میسود،عکس العمل نشان میدهد.
دراین شبکه ها همچنینی بعلت اشتراک خطط انتقال ؛مسئله تخصیص کانال مطرح میشود. یعنی درشرایطی که چند ماشین بخواهند پیامی ارسال کنند،کانال مشترک چگونه وبه ترتیبی به آنها تخصیص می یابد وچطورتعیین نوبت ارسال انجام میشود.
انواع تخصیص کانال درشبکه های داده پراکن:
I. تخصیص کانال ایستا : درتخصیص کانال ایستازمان به فواصل یکسان تقسیم میشودوهرماشین دریک مقطع زمانی خاص که مربوط به خودش است میتواندپیام خود راارسال کند. اشکال این روش این است که تخصیص ایستا ظرفیت کانال را به هدر میدهدزیرادرمواقعی که ماشین پیامی برای ارسال ندارد؛کانال بدون استفاده می ماند.
II. تخصیص کانال پویا: این نوع تخصیص به دوشبکه متمرکز وتوزیع شده انجام میگیرد.درروش متمرکز یک واحد خاص تصمصم میگیردکه کدام ماشین ارسال بعدی راانجام دهد.این واحدمرکزی تمام درخواستهارا دریافت میکندوبراساس یک الگوریتم خاص درمورد تقدم آن تصمیم میگیرد.درروش توزیع شده هیو واحدمرکزی جهت هماهنگی وجود ندارد.هرماشین ودبرایارسال ویا عدم ارسال پیام خود تصیمیم می گیرد.
توپولوژی شبکه (Topology) :
توپولوژی شبکه تشری کننده نحوه اتصال کامپیوترها دریک شبکه به یکدیگر است. به بیان دیگر ترگیب یا نحوه آریش عناصر فیزیکی شبکه که بستگی به نحوه سیم بندی داردتپولوژی نام دارد.توپولوژی یک ساختار تئوریک است که بصور ت گرافیکی شکل وساختار شبکه رانشان می دهد.البته منظور ما اینجاتوپولوژی فیزیکی است که مربوط به سیستم ها؛کابلهاوسخت افزار است، نه توپولوژی منطقی که شامل قوانین مسیر شبکه هااست.انواع توپولوژی برای شبکه وجوددارد.دربعضی شبکه ها امنیت واطمینان ودربعضی شبکه ها اقتصادی بودن، مهمترین فاکتور است برای انتخاب یک توپولوژی خواص.
توپولوژی ستاره ای (Star) :دراین نوع توپولوژی ،کلیه کامپیوترها به یک کنترل مرکزی یا Hub متصل شده اند.هرگاه کامپیوتری بخواهدباکامپیوتردیگری مبادله اطلاعات نماید،کامپیوتر مبداابتدا اطلاعات رابه Hub ارسال می نماید، سپس Hub اطلاعات را به کامپیوتر مقصد ارسال می نماید.مدیریت ارتباطات بین کامپیوتری برعهده Hub یا ادغام کننده است. دراین توپولوژی هرکامپیوترمیتواند به یک رسانه دسترسی مستقل داشته باشد.این وسایل پهنای باندموجوددر Hub رابطور مشترک استفاده میکنند. این توپولوژی اصلی Lan ها درعصرحاضراست که درمقایسه باLan های پیچیده تر،انعطاف پذیرتر وارزان قیمت تراست.
معمولا Hub تقویت کننده یا Reeater است که سیگنالهای انتقال داده شده را می پذیردآنهاراتقویت میکندومجددا برروی شبکه قرار می دهد.مهمترین هدف Hub تولید مجددسیگنالها است. نقطه ضعف این توپولوژی این است که عملیات کل شبکه وابسته به Hub است .این بدین معنااست که اگر Hub ازکاربیفتدکل شبکه ازکار می افتد.
نقات قوت توپولوژی Star : 1- نصب شبکه آسان است2-توسعه شبکه بااین توپولوژی به ساده گی انجام می شودزیرا میتوان کامپیوترها رابدون آسیب به شبکه وباسرعت نسب کرد.3- اگر یکی از خطوط متصل به Hub قطع شودیایکی ازکامپیترها ازکاربیفتدفقط همان نقطه کامپیوتر متصل ازکار می افتد واز مدار خارج می شودوبقی هشبکه به فعالیت خود ادامه میدهند.درمجموع میتوان گفت قابلیت قابلیت اطمینان این شبکه زیاداست،ولی کمی گران است چون نیاز به وجود Hub داردکه یک سخت افزار اضافی است.
توپولوژی حلقوی (Ring) : دراین توپولوژی کلیه کامپیوترهابه گنه ای بهم متصل میشوندکه مجموعه آنهایک حلقه می سازد. مطابق شکل کامپیترمبدا،اطلاعات را ارسال نموده آن کامپیوتراطلاعات رابررسی میکند.اگر آدرس واصله ؛آدرس کامپیوتر دریافت کننده باشد،آن کامپیوتر اطلاعات رابرای خود کپی میگیرد؛ آنگاه اطلاعات رابه کامپیوتربعدی ارسال خواهدکردوبهمین منوالاین روندادامه پیدامیکندتا اطلاعات دوباره به کامپیوتر مبدابرسد. سپس کامپیوتر مبداء این اطلاعات راازروی حلقه حذف خواهدکرد.
توپولوژی حلقوی یک توپولوژی نظیربه نظیراست . هرایستگاه کاری بعنوان تقویت کنده عمل میکندبسته هایی که به آن ارسال می شودرامی پذیردوبه آنها واکنش نشان میدهد وسایربسته هارابه کامپیوتر بعدی درحلقه منتقل میکند.
نقاط ضعف توپولوژی حلقوی عبارتنداز:
1- اگریک کامپیوتر ازکاربیفتدویایکی ازکابلهاقطع شودکل شبکه متوقف میشود
2- به شخت افزار پیچیده نیازدارد(کارت شبکه آن گران قیمت است)
3- برای اضافه کردن یک ایستگاه به شبکه (توسعه شبکه ) بایدکل شبکه رامتوقف نمود.
Ring
نقاط قوت این توپولوژی نیز عبارتنداز:
1. نسب شبکه بااین توپولوژی آسان است
2. دراین توپولوژی ازکابل فیبرنوری میتوان استفاده کرد.
توپولوژی خطی یا Bus :
توپولوژی خطی شامل یک کابل بلند است با تعدادی Tab (محل اتصال) درطول آنکه کامپیوترها به آن متصل میشوند.یعنی رسانه انتقال درتمام آنها مشترک است.به عبارت دیگر توپولوژی خطی شامل تمام گره های متصل شده به شبکه نظیربه نظیر ویک کابل سراسری است. این کابل میتواندفقط یک کانال یا گذرگاه واحدبنام Bus راپشتیبانی کند. خط 7 ص 24
